สุขภาพ สังเกตอาการเตือนโรคหลอดเลือดสมอง ตามหลักการ BEFAST

โรคเส้นเลือดสมอง (Acute Stroke) เป็นต้นเหตุการตายชั้น 2 แล้วก็ทุพพลภาพเป็นชั้น 3 ของคนทั้งโลก ถึงแม้จากการสำรวจจะพบว่าโรคเส้นโลหิตสมองเป็นโรคที่จำนวนร้อยละ 80 ของคนที่มีการเสี่ยงและก็สามารถคุ้มครองปกป้องได้ โดยพบว่าในปี 2563 มีมวลชนโลกมีอาการป่วยเป็นโรคเส้นเลือดสมองกว่า 80 ล้านคน มีคนตายราวๆ 5.5 ล้านคน และก็เจอผู้เจ็บป่วยใหม่มากขึ้นถึง 14.5 ล้านคนต่อปี 1 ใน 4 เป็นคนป่วยที่แก่ 25 ปีขึ้นไป ซึ่งมีลักษณะท่าทางสูงมากขึ้นมากมาย

พิจารณาอาการเตือน โรคเส้นเลือดสมอง
สำหรับข้อมูลในประเทศไทยในปี 2563 เจอคนป่วยที่เป็น โรคเส้นเลือดสมอง แก่ตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไปและก็ อัตราการเกิดโรคโดยประมาณ 328 รายต่อมวลชนหนึ่งแสนคน ซึ่งมีลัษณะทิศทางสูงมากขึ้น และก็ตามมาด้วยสภาวะเป็นง่อยมากขึ้นเป็นอย่างมาก

โรคเส้นโลหิตสมองมักเกิดขึ้นกระทันหันถ้าเกิดมิได้รับการดูแลรักษาอย่างทันการบางทีอาจถึงชีวิต หรือบางทีก็อาจจะจำต้องอยู่ในภาวการณ์พิการไปตลอดชีพ ซึ่งกระตุ้นให้เกิดความลำบากตรากตรำทั้งยังต่อตัวผู้เจ็บป่วยเองและก็ผู้ดูแล หน่วยงานโรคเส้นเลือดสมองโลก (World Stroke Organization : WSO) ได้มองเห็นถึงจุดสำคัญก็เลยได้กำหนดให้วันที่ 29 ต.ค. ของทุกปีเป็น “วันเส้นโลหิตสมองโลกหรือวันอัมพาตโลก”

นพ.วัชรวงศ์ ยกศรี อายุรเวชสมองแล้วก็ระบบประสาท โรงหมอกรุงเทวดาระหว่างชาติ พูดว่า โรคเส้นโลหิตสมอง เกิดขึ้นได้เพราะมีสาเหตุเนื่องมาจากเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมองกำเนิดตีบ ตัน หรือแตก นำมาซึ่งการก่อให้เกิดภาวการณ์สมองขาดเลือดรวมทั้งเนื้อสมองถูกทำลาย

ซึ่งเป็นสิ่งที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงที่นำไปสู่โรคต่างๆดังเช่นว่า โรคความดันเลือดสูง โรคไขมันในเลือดสูง เบาหวาน โรคหัวใจ โรคอ้วน ขาดการบริหารร่างกาย บริโภคของกินไม่เหมาะสม ดูดบุหรี่แล้วก็ดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์

ผลปรากฏว่าภายหลังการเกิดโรคเส้นเลือดสมองตัวอย่างเช่น สภาวะเมื่อยล้าของร่างกายด้านใดส่วนหนึ่งหรือทั้งสองข้าง ส่งผลให้เกิดการพูดทุกข์ยากลำบาก กลืนตรากตรำ สำลักของกินได้ง่าย ภาวการณ์การรับทราบสติที่ห่วยลงในโรคเส้นโลหิตสมองอีกทั้งตีบรวมทั้งแตกที่มีขนาดใหญ่กระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดภาวการณ์สมองบวมและก็เกิดภาวะเข้าแทรกซึ่งบางทีก็อาจจะต้องได้รับการดูแลรักษาด้วยการผ่าตัดนอกเหนือจากการใช้ยา ซึ่งกรุ๊ปบุคคลหรือผู้เจ็บป่วยกลุ่มนี้สุดท้ายอาจมีช่องทางเสียชีวิตหรือทุพทลภาพอย่างยั่งยืนได้

แบ่งได้เป็น 3 จำพวก
โดยโรคเส้นโลหิตสมอง สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด ตัวอย่างเช่น

1.Ischemic Stroke เป็นสภาวะเส้นโลหิตสมองลีบ หรือ ภาวการณ์สมองขาดเลือด เจอได้ราว 80% ของโรคเส้นโลหิตสมอง มีต้นเหตุจากการเสื่อมสลายของเส้นโลหิตจากการสั่งสมของรอยเปื้อนไขมัน หินปูน ที่ฝาผนังเส้นเลือดชั้นในจนถึงครึ้มนูน แข็ง ขาดความยืดหยุ่น ทำให้ฝาผนังเส้นเลือดข้างในเบาๆตีบแคบลง ทำให้คุณภาพของการขนส่งเลือดน้อยลง หรืออาจเกิดขึ้นเนื่องจากลิ่มเลือดจากหัวใจ หรือการปริแตกของฝาผนังเส้นโลหิตหลุดมาตันเส้นเลือดในสมอง

2.Hemorrhagic Stroke เป็นภาวการณ์เส้นเลือดสมองแตก หรือ สภาวะเลือดไหลในสมอง ทำให้เซลล์สมองได้รับบาดเจ็บจากการมีเลือดคั่งในเนื้อสมอง ทำให้เนื้อสมองตายพบได้มากในคนที่มีภาวะความดันโลหิตสูง ทำให้เส้นโลหิตมีความเปราะและก็โป่งพอง ยิ่งไปกว่านี้ ต้นสายปลายเหตุอื่นที่เจอได้ อาทิเช่น ภาวการณ์โป่งพองของเส้นเลือดสมอง คนที่มีการแข็งของเลือดแตกต่างจากปกติ ดังเช่นว่า โรคเลือด โรคตับ การกินยาต่อต้านการแข็งตัวของเลือด การได้รับพิษ การใช้สิ่งเสพติด ฯลฯ

3.Transient ischemic attack (TIA) เป็นภาวการณ์สมองขาดเลือดชั่วครั้งชั่วคราว มีลักษณะอาการเหมือนโรคสมองขาดเลือด แต่ว่ามีลักษณะชั่วครั้งชั่วคราวมักเป็นไม่เกิน 1 วัน ราวๆ 15% ของคนเจ็บที่มีลักษณะสมองขาดเลือดชั่วครั้งชั่วคราว จะมีภาวการณ์โรคเส้นโลหิตสมองตามมาก็เลยนับว่าเป็นภาวการณ์เร่งด่วนที่จะต้องรีบส่งโรงหมอ เพราะเหตุว่ามีโอกาสในการเสี่ยงที่จะทำให้มีการเกิดอัมพฤกษ์ อัมพาตได้

พิจารณาอาการเตือน
ถึงแม้โรคเส้นเลือดสมองมักเกิดขึ้นฉับพลัน แต่ว่าก็สามารถพินิจอาการเตือนได้ตามหลักทฤษฎี BEFAST ทราบไว ไม่มีอันตรายแล้วยังปลอดภัยจากโรคเส้นเลือดสมอง โดย

B : Balance : ทรงตัวมิได้ เวียนหัว
E : Eyes : ตามัวไม่เห็น เห็นภาพซ้อน
F : Face : ปากเบี้ยว หน้าเบี้ยว ด้านใดด้านหนึ่ง
A : Arm : แขนขาอ่อนเปลี้ยเพลียแรง ด้านใดด้านหนึ่ง
S : Speech : บอกขัดข้อง บอกไม่ชัดเจน คิดคำกล่าวไม่ออก
T : Time : รีบไปโรงหมอให้เร็วที่สุด
สิ่งที่จำเป็นต้องย้ำและก็สำคัญอย่างยิ่ง เมื่อกำเนิดโรคเส้นเลือดสมองแล้วเป็นความรวดเร็วสำหรับการเข้ารับการดูแลรักษา เมื่อกำเนิดลักษณะของโรคคนป่วยจำต้องได้รับยาสลายลิ่มเลือดข้างใน 4.5 ชั่วโมง นับตั้งแต่เริ่มมีลักษณะอาการ หรือ Stroke Onset แล้วก็กรณีที่เกิดความจำเป็นจะต้องทำใส่สายสวนเอาก้อนเลือดที่ตันออกมาจากเส้นโลหิตสมอง (Endovascular) ข้างใน 6 ชั่วโมง

ซึ่งจะมองเห็นได้ว่า เวลานับว่าเป็นส่วนสำคัญสำหรับเพื่อการวินิจฉัยความเป็นความตายสำหรับในการรักษาคนเจ็บกลุ่มนี้ ก่อนที่จะสมองจะเสียหายจากการขาดเลือด ก็เลยถือว่าเป็นขณะที่มีค่าที่สุดสำหรับคนไข้โรคเส้นโลหิตสมอง

การปกป้องคุ้มครองเป็นการรักษาโรคเส้นโลหิตสมอง
ด้วยเหตุว่าการปกป้องเป็นการรักษาโรคเส้นโลหิตสมองที่เยี่ยมที่สุด ควรจะตรวจร่างกายเสมอๆทุกปี วัดความดันเลือดอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมระดับความดันเลือด ไขมันแล้วก็ระดับน้ำตาลในเลือดให้เข้าขั้นธรรมดา เลิกดูดบุหรี่ ไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมที่เป็นแอลกอฮอล์ หลบหลีกของกินดอง ของกินรสจัด รวมทั้งของกินที่มีไขมันสูง ทานผักและทานผลไม้ ควบคุมน้ำหนัก รวมทั้งบริหารร่างกายเป็นประจำ พฤติกรรมต่างๆพวกนี้จะช่วยลดการเสี่ยงได้

ไต่ถามรายละเอียดต่างๆนอกเหนือจากนี้ถึงที่กะไว้ ศูนย์สมองรวมทั้งระบบประสาท โรงพยาบาลกรุงเทวดาระหว่างชาติ ขอความเห็นอาการ Stroke กับกลุ่มหมอพยาบาลเฉพาะทาง